Publikacje

Zeszyty Naukowe MWSE w Tarnowie » 2018, Bezpieczeństwo i higiena pracy, nr 4(40), Pęciłło Małgorzata » ,

MAŁGORZATA PĘCIŁŁO: Rola czynników organizacyjnych w zarządzaniu BHP

Pobierz artykuł w PDF

    AFILIACJA AUTORA: Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

    ABSTRAKT: Celem badania było sprawdzenie, czy i w jakim stopniu istnieje związek między czynnikami organizacyjnymi a wynikami zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy mierzonymi zachowaniami pracowników i postawami wobec ryzyka w różnych grupach wiekowych. Aby odpowiedzieć na to pytanie, przeprowadzono badania ankietowe wśród 1524 pracowników. Respondenci zostali poproszeni o ocenę czynników organizacyjnych związanych z: bezpieczeństwem i higieną pracy w ich przedsiębiorstwach, ich zasobami psychicznymi, niebezpiecznymi zachowaniami, a także ich postawami wobec ryzyka oraz doświadczeń związanych z niebezpiecznymi incydentami. Wyniki modelowania strukturalnego pokazują, że istnieje silna i statystycznie istotna zależność między czynnikami organizacyjnymi, bezpiecznymi zachowaniami a postawami pracowników wobec ryzyka. Wyniki pokazują, iż istnieją statystycznie istotne różnice w trzech grupach wiekowych pod względem wysokości czynników organizacyjnych na poziomie indywidualnym a zaangażowania najwyższego kierownictwa. Natomiast zależności między postawami pracowników wobec BHP a wypadkami są słabe, najsilniejsze wśród najmłodszych pracowników (poniżej 35. roku życia), a najsłabsze wśród najstarszych pracowników (45 lat i więcej).

    SŁOWA KLUCZOWE: zaangażowanie kierownictwa, partycypacja pracowników, świadomość i szkolenia, motywacja, zachowania niebezpieczne, postawy wobec zagrożeń, wypadki

    BIBLIOGRAFIA

    1. Brown, K. A., Willis, P. G., Prussia, G. E. (2000). Predicting safe employee behavior in the steel industry: Development and test of a sociotechnical model. Journal of Operations Management, 18, 445–465.
    2. Chi, C., Wu, M. (1997). Fatal occupational injuries in Taiwan—relationship between fatality rate and age. Safety Science, 27, 1–17.
    3. Geldart, S., Smith, C. A., Shannon, H. S., Lohfeld, L. (2010). Organizational practices and workplace health and safety: A cross-sectional study in manufacturing companies. Safety Science, 48, 562–569.
    4. (2017). Yearbook of Labour Statistics. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny [Central Statistical Office]. ISO 45001:2018 Standard Occupational health and safety management systems—Requirements with guidance for use.
    5. Khosravi, Y., Asilian-Mahabadi, H., Hajizadeh, E., Hassanzadeh-Rangi, N., Bastani, H., Behzadan, A. H. (2014). Factors influencing unsafe behaviors and accidents on construction sites: A review. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 20, 111–125.
    6. Laflamme, L. (1996). Age-related accident risks among assembly workers: A longitudinal study of male workers employed in the Swedish automobile industry. Journal of Safety Research, 27, 259–268.
    7. Laflamme, L., Menckel, E., Lundholm, L. (1996). The age-related risk of occupational accidents: The case of Swedish iron-ore miners. Accident Analysis and Prevention, 28 (3), 349–357.
    8. Lin, Y. H., Chen, C. Y., Luo, J. L. (2008). Gender and age distribution of occupational fatalities in Taiwan. Accident Analysis and Prevention, 40 (4), 1604–1610.
    9. Milczarek, M. (2002). Kultura bezpieczeństwa pracy. Warszawa: Centralny Instytut Ochrony Pracy. ISBN 837373015X.
    10. Milczarek, M., Najmiec, A. (2004). The relationship between workers. Safety culture and accidents, near accidents and health problems. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 10 (1), 25–33.
    11. Mohaghegh, Z., Mosleh, A. (2009). Incorporating organizational factors into probabilistic risk assessment of complex socio-technical systems: Principles and theoretical foundations. Safety Science, 47 (8), 1139–1158.
    12. Makowiec-Dąbrowska, T., Koszada-Włodarczyk, W., Bortkiewicz, A., Gadzicka, E., Siedlecka, J., Jóźwiak, Z., Pokorski, J. (2008). Occupational and non-occupational determinants of work ability. Medycyna Pracy, 59 (1), 9–24.
    13. O’Toole, M. (2002). The relationship between employees’ perceptions of safety and organizational culture. Journal of Safety Research, 33 (2), 231–243.
    14. Øien, K. (2001). A framework for the establishment of organizational risk indicators. Reliability Engineering and System Safety, 74 (2), 147–167.
    15. Ordysiński, S. (2013). Częstość wypadków przy pracy a wiek i staż poszkodowanych. Bezpieczeństwo Pracy. Nauka i Praktyka, 7 (502), 22–26.
    16. Pęciłło M., Skład A., Grzeszkiewicz-Galwas, M. (2014–2016). The role of organisational factors in shaping behaviors and attitudes towards occupational risks of employees of different age. Unpublished report. Warszawa: CIOP-PIB.
    17. PN-N-18001:2004 Occupational Safety and Health Management Systems. Guidelines. Robson, L. S., Clarke, J. A., Cullen, K., Bielecky, A., Severin, C., Bigelow, P. L., Mahood, Q. (2007). The effectiveness of occupational health and safety management system interventions: A systematic review. Safety Science, 45 (3), 329–353.
    18. Rundmo, T., Hestad, H., Ulleberg, P. (1998). Organisational factors, safety attitudes and workload among offshore oil personnel. Safety Science, 29 (2), 75–87.
    19. Salminen, S. (2004). Have young workers more injuries than older ones? An international literature review. Journal of Safety Research, 35 (5), 513–521.
    20. Salminen, S., Gyekye, S. A., Ojajarvi, A. (2013). Individual and organizational factors of safe behaviour among Ghanaian industrial workers. Engineering Management Research, 2 (1), 98.
    21. Seo, D. (2005). An explicative model of unsafe work behavior. Safety Science, 43 (3), 187–211.
    22. Shannon, H. S., Mayr, J., Haines, T. (1997). Overview of the relationship between organizational and workplace factors and injury rates. Safety Science, 26 (3), 201–217.
    23. Skład, A. (2015). Przegląd czynników organizacyjnych istotnych w zarządzaniu bezpieczeństwem i higieną pracy. Bezpieczeństwo Pracy. Nauka i Praktyka, 5, 17–23.
    24. Skogdalen, J. E., Vinnem, J. E. (2011). Quantitative risk analysis offshore—human and organizational factors. Reliability Engineering and System Safety, 96 (4), 468–479.
    25. Sønderstrup-Andersen, H. H. K., Carlsen, K., Kines, P., Bjørner, J. B., Roepstorff, C. (2011). Exploring the relationship between leadership style and safety climate in a large scale Danish cross-sectional study. Safety Science Monitor, 15, 1–9.
    26. Thomas, M. J. W. Westwood-Thomas Associates. (2012). A systematic review of the effectiveness of safety management systems. Canberra: Australian Transport Safety Bureau.
    27. Tomás J. M., Meliá J. L., Oliver A. (1999). A cross-validation of a structural equation model of accidents: Organizational and psychological variables as predictors of work safety. Work & Stress. An International Journal of Work, Health & Organisations, 13 (1), 49–58.
    28. Tuomi, K., Ilmarinen, J., Jahkola, A., Katajarinne, L., Tulkki, A. (1998). Work Ability Index. 2nd revised ed. Helsinki: Finnish Institute of Occupational Health.
    29. Vredenburgh, A. G. (2002). Organizational safety: Which management practices are most effective in reducing employee injury rates? Journal of Safety Research, 33 (2), 259–276.
    30. Zwetsloot, G. I. J. M., Drupsteen, L., de Vroome, E. M. M. (2014). Safety, reliability and worker satisfaction during organizational change. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 27, 1–7.