Publikacje

Zeszyty Naukowe MWSE w Tarnowie » 2017, Bęczkowska Sylwia, Bezpieczeństwo i higiena pracy, Ergonomia, Grabarek Iwona, nr 3(35), Transport drogowy » ,

SYLWIA BĘCZKOWSKA, IWONA GRABAREK: Monitorowanie jako element bezpieczeństwa przewozów towarów niebezpiecznych – koncepcja systemu

Pobierz artykuł w PDF

    ABSTRAKT: Przewóz towarów transportem drogowym utrzymuje się wciąż na wysokim poziomie. Zjawisko to poza pozytywnymi aspektami dla gospodarki niesie ze sobą również negatywne i kosztowne skutki, szczególnie w zakresie przewozu ładunków niebezpiecznych. Towary te, ze względu na swój charakter, stwarzają duże zagrożenie dla środowiska naturalnego oraz ludzi. Zasady nadzoru transportu tych towarów są regulowane przez właściwe dokumenty normatywne i wytyczne zatwierdzone w Unii Europejskiej i w Polsce. Pomimo zaostrzonych środków bezpieczeństwa bardzo często dochodzi do zdarzeń niepożądanych o negatywnych skutkach społecznych, środowiskowych i finansowych. Stan ten wymusza podejmowanie działań mających na celu minimalizację ryzyka przewozu i zwiększenie jego bezpieczeństwa. Jednym z takich działań jest wprowadzenie monitorowania ładunku od odbiorcy do nadawcy. Na rynku dostępne są systemy monitorowania pojazdów, które wykorzystują systemy nawigacji satelitarnej. Ich celem jest m.in. określenie lokalizacji pojazdów, kontrola paliwa czy zabezpieczenie pojazdów przed kradzieżą. Niestety, nie zapewniają one zintegrowanego monitorowania, uwzględniającego wieloaspektowość zagadnienia, a przede wszystkim wpływu stanu psychofizycznego kierowcy na wartość ryzyka, jak również skutków działań terrorystycznych, które w obecnych czasach nabrały istotnego znaczenia. W artykule przedstawiono koncepcję zintegrowanego systemu, uwzględniającego aktualny stan rozwiązań w tym zakresie. Przesłanki budowy systemu, zasady jego funkcjonowania, przepływ informacji pomiędzy uczestnikami oraz rolę czynnika ludzkiego w systemie, a także korzyści płynące z jego implementacji omówiono na przykładzie przewozu LNG. Zwrócono też uwagę na skutki społeczno-ekonomiczne funkcjonowania systemu jako elementu niezbędnego do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w przewozie towarów o właściwościach szczególnie niebezpiecznych.

    BIBLIOGRAFIA:

    1. Antonowicz, M., Syryjczyk, T., Faryna, P. (red.). (2015). Biała księga: kolejowy transport towarowy 2015 [online, dostęp: 2017-07-26]. Warszawa: Forum Kolejowe – Railway Business Forum. Dostępny w Internecie: http://www.rbf.net.pl/pliki/file/RBF_BK_KTT_FINAL.pdf.
    2. Bęczkowska, S. (2014). Ocena i minimalizacja ryzyka w drogowym transporcie towarów niebezpiecznych. Praca doktorska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.
    3. Bęczkowska, S., Grabarek, I., Choromański, W. (2013). Model oceny ryzyka w drogowym transporcie towarów niebezpiecznych – wybrane zagadnienia. Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej, 96, 77–87.
    4. Bęczkowska, S., Grabarek, I. (2011). Znaczenie ergonomicznej jakości układu kierowca–cysterna–otoczenie w kształtowaniu bezpieczeństwa przewozów. W: E. Górska (red.). Współczesne i przyszłe wyzwania ergonomii (s. 143–153). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej. ISBN 9788393098316.
    5. Bęczkowska, S., Grabarek, I. (2012a). Analysis of factors determining ergonomic conditions of driver’s workplace and safety in transport of dangerous goods. Archives of Transport, 24(3), 297–306.
    6. Bęczkowska, S., Grabarek, I. (2012b). Czynnik ludzki w ocenie ryzyka w transporcie towarów niebezpiecznych. Technika Transportu Szynowego, 9, 1–10.
    7. Evans, G.W., Karwowski, W. (1986). A perspective on mathematical modeling in human factors. W: W. Karwowski, A. Mital (eds.). Applications of Fuzzy Set Theory in Human Factors (s. 3–28). Amsterdam: Elsevier. ISBN 9781483294360.
    8. Jamroz, K., Smolarek, L. (2012). Analiza wpływu zmęczenia kierowców na ryzyko wypadków na drogach krajowych. Drogownictwo, 4, 121–126.
    9. Jamroz, K., Smolarek, L. (2013). Driver fatigue and road safety on Poland’s national roads. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 19(2), 297–309.
    10. KGP. (2014). Wypadki drogowe w Polsce w 2013 roku [online, dostęp: 2017-05-20]. Warszawa: Komenda Główna Policji. Dostępny w Internecie: http://statystyka.policja.pl/st/ruch-drogowy/76562,Wypadki-drogowe-raporty-roczne.html.
    11. Kopczewski, R., Nowacki, G., Krysiuk, C. (2016). Projekt struktury funkcjonalnej systemu bezpieczeństwa przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. Autobusy, 10, 45–52.
    12. Mamdani, E.H., Gaines, B.R. (eds.). (1981). Fuzzy Reasoning and Its Applications. London: Academic Press. ISBN 0124677509.
    13. Martorell, S., Soares, G.C., Barnett, J. (2014). Safety, Reliability and Risk Analysis: Theory, Methods and Applications. Boca Raton: CRC Press. ISBN 9781482266481.
    14. Materiały informacyjne Gaz System, www. gazsystem.pl [dostęp: 2017-05-20].
    15. Matthews, G., Desmond, P.A., Neubauer, C., Hancock, P.A. (eds.). (2012). Handbook of Operator Fatigue. Burlington, VT: Ashgate Publishing Company. ISBN 9780754675372.
    16. NIK. (2012). Wykonywanie zadań przez administrację publiczną w zakresie bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych: informacja o wynikach kontroli [online, dostęp: 2017-05-20]. Warszawa: Najwyższa Izba Kontroli. Dostępny w Internecie: https://www.nik.gov.pl/plik/id,3552,vp,4524.pdf.
    17. Raport badań stateczności bocznej cystern Transportowego Dozoru Technicznego. (2017).
    18. Rutkowski, L. (2017). Metody i techniki sztucznej inteligencji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 9788301157319.
    19. Statystyki UE. (2017), www.eurostat.eu [dostęp: 2017-05-20].
    20. Szarata, A. (2013). Modelowanie podróży wzbudzonych oraz tłumionych zmianą stanu infrastruktury transportowej. Kraków: Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej.
    21. Szopa, T. (2016). Niezawodność i bezpieczeństwo. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej. ISBN 9788378145554.
    22. Yager, R.R., Filev, D.P. (1995). Podstawy modelowania i sterowania rozmytego. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne. ISBN 8320419093.