Zeszyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn <p>"Zeszyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie" ukazują się od 1999 roku. Obecnie wydawane są jako kwartalnik. W czasopiśmie publikowane są artykuły naukowe z zakresu nauk o zarządzaniu i jakości oraz ekonomii i finansów. Zamierzeniem redakcji jest, aby Zeszyty Naukowe stały się forum dyskusyjnym, umożliwiającym prezentację wyników badań oraz oryginalnych koncepcji, wymianę poglądów i refleksji.</p> pl-PL <p>© Copyright by Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie. Artykuły są udostępniane na podstawie Creative Commons Attribution Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Licencja Międzynarodowa</p> <p><img src="/public/site/images/znmwse/CC-BY-NC-ND2.png"></p> <p>&nbsp;</p> redakcja@mwse.edu.pl (Karolina Chrabąszcz-Sarad) pawel.belzowski@mwse.edu.pl (Paweł Bełzowski) Fri, 13 Aug 2021 00:00:00 +0000 OJS 3.1.2.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Wpływ epidemii wirusa Sars-coV-2 na poziom zadłużenia zagranicznego państw rozwijających się – analiza dostępnej literatury https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/774 <p>Epidemia wirusa SARS-CoV-2 przyszła nagle, druzgocąc systemy zdrowotne kolejnych państw bez względu na ich kondycję finansową. I choć jeszcze pod koniec 2019 roku wydawało się, że pozostanie ona problemem Dalekiego Wschodu, mechanizmy związane z globalizacją i z ludzką mobilnością sprawiły, że w ciągu kilku tygodni siły i możliwości całego niemal globu zostały wystawione na potężną próbę – podobną dla każdego kraju. Wszystko to miało miejsce w momencie, kiedy coraz śmielej analitycy przepowiadali kolejny kryzys finansowy – czyli w momencie rozszalałych procesów gospodarczych. Te z kolei ściśle wiążą się z koniecznością zaciągania długów zagranicznych – zwłaszcza w przypadku krajów rozwijających się. Zasadne wydaje się więc dokonanie analizy aktualnych informacji w tym zakresie na podstawie publikowanych danych i stanowiska analityków tego obszaru problematycznego. Będzie to jednocześnie wstęp do dalszych analiz, pogłębionych o całościowe dane z kolejnych miesięcy</p> Lech Szymowski Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/774 Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0000 Zależności pomiędzy wskaźnikami finansowymi na Giełdzie Papierów Wartościowych wWarszawie https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/779 <p>Zależności między wskaźnikami płynności, rentowności i zadłużenia są zwykle dość niejasne. Wiele analiz empirycznych dostarcza wglądu w tę kwestię. Jednak wyniki takich badań są zróżnicowane i często niespójne. Wobec tego zdecydowano się zweryfikować relacje pomiędzy tytułowymi grupami wskaźników, biorąc pod uwagę polski rynek kapitałowy. Metodologia badania obejmowała przede wszystkim przegląd literatury i analizę danych (z użyciem statystyk opisowych i korelacji). W próbie badawczej uwzględniono większość spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, obejmowała ona lata 2015–2019. Na podstawie tej analizy wysnuto poniższe wnioski. W odniesieniu do wskaźników płynności warto zwrócić uwagę, że ich wartości są silnie zróżnicowane. Przeciętnie wydaje się, że analizowane podmioty charakteryzowały się dość bezpiecznym poziomem płynności. Większość jednostek generowała też dochód (ponad 60% przypadków). Poziom ich zadłużenia był przeciętny, ale wskaźniki pokrycia kształtowały się zazwyczaj na w pełni zadowalającym poziomie. Relacje pomiędzy wskaźnikami płynności i rentowności były zróżnicowane, nie było między nimi istotnej korelacji. Średni wzrost rentowności / płynności prowadził zaś do nieznacznie ujemnych lub żadnych istotnych zmian w płynności / rentowności. Zależność między rentownością a zadłużeniem była natomiast raczej ujemna. Podobnie ujemną korelację zaobserwowano w przypadku płynności i poziomu zadłużenia.</p> Bartłomiej Pilch Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/779 Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0000 Determinanty struktury kapitału polskich przedsiębiorstw przemysłowych https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/789 <p>Tematyka artykułu obejmuje determinanty struktury kapitału. Celem niniejszego opracowania jest zbadanie zależności pomiędzy strukturą kapitału a płynnością, rentownością, wiekiem oraz rozmiarem polskich firm przemysłowych. Dokonany przegląd literatury pozwolił na postawienie hipotez wskazujących, że polskie przedsiębiorstwa kształtują strukturę kapitału zgodnie z teorią hierarchii źródeł finansowania. Zgodnie z tą hipotezą wyłoniono pięć hipotez szczegółowych. W celu ich weryfikacji zastosowano metody statystyczne takie jak podstawowe statystyki opisowe oraz współczynnik korelacji r Pearsona. Próbę stanowi 100 spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Badania obejmują lata 2010–2019. Wyniki badań potwierdzają ujemny związek płynności z zadłużeniem. Firmy mające trudności z regulowaniem zobowiązań bieżących w większej mierze korzystają z finansowania kapitałem obcym. Zauważa się również ujemną korelację pomiędzy rentownością a zadłużeniem. Oznacza to, że przedsiębiorstwa korzystające w większym stopniu z kapitałów obcych są mniej zyskowne. Potwierdza się także hipoteza, że większe spółki mają większy poziom zadłużenia. Ponadto zauważa się, że starsze firmy chętniej korzystają z zadłużenia długoterminowego. Na podstawie uzyskanych wyników można wnioskować, że struktura kapitału polskich przedsiębiorstw przemysłowych jest zgodna z teorią hierarchii źródeł finansowania. Badanie stanowi uzupełnienie istniejących badań o problematyce kształtowania struktury kapitału. Dostarcza wyników na podstawie bieżących danych, przez co umożliwia ich wykorzystanie w praktyce. Otrzymane wyniki mogą ułatwić przedsiębiorstwom proces podejmowania decyzji w zakresie struktury kapitału.</p> Kinga Ociesa Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/789 Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0000 Konkurencyjność wiejskiego produktu turystycznego na przykładzie szlaku ,,Małopolska Wieś Pachnąca Ziołami’’ https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/795 <p>Celem niniejszej publikacji jest identyfikacja i ocena atrakcyjności wiejskiego produktu turystycznego w Polsce. Jako przykład służący realizacji celu wybrano szlak tematyczny, którego motyw przewodni nierozerwalnie jest związany ze wsią – „Małopolska Wieś Pachnąca Ziołami”. Temat dotyczy interesującego, a jednocześnie mało znanego w Polsce i za granicą nowatorskiego produktu turystycznego. Szlaki tematyczne stanowią bowiem spójną i atrakcyjną propozycję turystyczną dla turystów. Propagowanie uprawy oraz gastronomii na bazie potraw z ziół, a także współpraca gospodarstw agroturystycznych w tym zakresie może przynosić wymierne korzyści zarówno dla nich samych, jak i dla turystów. Tezą, jaką postawiono w pracy, jest stwierdzenie, że współpraca gospodarstw w ramach szlaku „Małopolska Wieś Pachnąca Ziołami” może stanowić istotny bodziec w poprawie ich atrakcyjności i pozycji rynkowej oraz urozmaiceniu produktu<br>&nbsp;turystycznego. Wyniki badań pozytywnie weryfikują postawioną tezę. Funkcjonowanie szlaku wpływa istotnie na pozycję rynkową gospodarstw członkowskich, poprawę jakości ich funkcjonowania oraz profesjonalizm. Artykuł powstał dzięki wykorzystaniu zwartych materiałów książkowych, czasopism, jak również informacji netograficznych i wywiadu z wybranymi agrogospodarzami i z dyrektorem organizacji odpowiedzialnej za powołanie szlaku. Metoda badawcza zastosowana w publikacji to analiza danych zastanych i wywiad z dyrektorem biura SOT oraz z wybranymi właścicielami gospodarstw członkowskich omawianego szlaku.</p> Krzysztof Sala Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/795 Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0000 Ekonomia i ład przestrzenny. Planowanie a polityka rozwoju regionalnego i lokalnego https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/798 <p>W artykule przedstawiono zarówno teoretyczne, jak i praktyczne aspekty działalności społeczno-gospodarczej w przestrzeni kraju, regionów i gmin. Zwrócono uwagę na formułowanie teorii lokalizacji i ładu przestrzennego w ekonomii przestrzennej, zawartych w głównych paradygmatach J.H. von Thünena, B. Webera, H. Hotellinga, W. Christallera i A. Lӧscha, a także w nowszych (współczesnych) teoriach W. Isarda, R. Sinclaira i C. Ronsarda. W dalszej części opracowania omówiono w zarysie teorie rozwoju przestrzennego-regionalnego i lokalnego. Na tej kanwie w artykule przedstawiono nowe aspekty planowania, ładu i polityki przestrzennej w Polsce, z uwzględnieniem szczebla krajowego, regionalnego (województw) oraz lokalnego (gmin i powiatów). W wyżej omawianej tematyce uwzględniono kompatybilne zagadnienia poprzedzające planowanie, tj. przygotowanie strategii rozwoju, a następnie założeń i wdrażania w praktyce gospodarczej polityki rozwoju regionalnego i lokalnego.</p> Jan Siekierski Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/798 Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0000 Rozwój nowoczesnych metod płatności w Polsce przykładem przeskoku technologicznego https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/799 <p>W polskiej gospodarce konsumenci mogą wybierać spośród różnych metod płatności. Każda na swoje wady i zalety. W literaturze przedmiotu można znaleźć liczne badania dowodzące wyższej efektywności kosztowej płatności elektronicznych, na przykład za pomocą kart płatniczych. Polska znajduje się w grupie krajów, gdzie<br>przywiązanie do gotówki jest względnie duże. Równocześnie innowacje płatnicze są szybko adaptowane. Polska w drugiej połowie 2018 roku była pierwszym krajem na świecie, w którym wszystkie terminale płatnicze akceptowały płatności zbliżeniowe. Było to możliwe dzięki działaniom odgórnym (np. Programu Wsparcia Obrotu Bezgotówkowego), ale również dzięki szybkiemu przyswojeniu tychże nowych metod płatności przez dużą część naszego społeczeństwa. Mogło się to wiązać z relatywnie krótszym okresem funkcjonowania płatności bezgotówkowych, przez co adaptacja innowacji była łatwiejsza niż w krajach dojrzałych. Koncepcja implementowania najnowszego technologicznie etapu z pominięciem stadiów wcześniejszych nosi nazwę leapfroggingu. Implementacja i dynamiczny rozwój najnowszych technologii płatniczych na polskim rynku noszą znamiona tego procesu, choć nie są nim w znaczeniu dosłownym. Co interesujące, po wdrożeniu nowoczesnych metod płatniczych w naszym kraju rozpoczęły się procesy dalszego rozwijania metod płatności (system BLIK), który zyskał zainteresowanie światowego giganta płatniczego (Mastercard). Mamy zatem do czynienia nie tylko z zaadoptowaniem technologii, ale i z wkroczeniem do grona technologicznych liderów w sferze płatności.</p> Wojciech Świder Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/799 Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0000 Płaca minimalna w Polsce a bezrobocie i zatrudnienie. Ocena przyczynowości https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/802 <p>Celem artykułu jest ocena zależności między wynagrodzeniem minimalnym, zatrudnieniem i bezrobociem w Polsce. Przedstawiono przegląd teoretycznych aspektów płacy minimalnej, głównych motywacji za jej stosowaniem, a także potencjalnych negatywnych konsekwencji. Płaca minimalna w Polsce zostaje przedstawiona na tle innych krajów Unii Europejskiej. Wykorzystując metodę Toda-Yamamoto oraz dane kwartalne GUS i ILOSTAT obejmujące lata 2002–2019, zbadano przyczynowość Grangera między indeksem Kaitza a wybranymi wskaźnikami rynku pracy. Wyniki wskazują na istnienie jednokierunkowej przyczynowości Grangera między wskaźnikiem Kaitza a ogólną stopą bezrobocia. Nie wykryto podobnych zależności w przypadku pozostałych badanych wskaźników, w tym między innymi stopy zatrudnienia i stopy bezrobocia wśród osób młodych.</p> Artur Sikora Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/802 Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0000 Produkty oferowane przez startup a jakość ludzkiego życia https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/796 <p>Rozwój nowoczesnych gospodarek determinowany jest wieloma czynnikami. Jednym z najważniejszych jest wykorzystanie nowych technologii i innowacji, które jednocześnie umożliwiają wprowadzanie rozwiązań z zakresu przemysłu 4.0. Formą organizacji zorientowaną na innowacyjne rozwiązania jest startup. Celem artykułu jest ukazanie zależności pomiędzy produktem oferowanym przez startup a jakością życia człowieka. Ważne jest, jak i na jakich poziomach startupy funkcjonują w dzisiejszej rzeczywistości i jak ich działalność może wpływać na jakość ludzkiego życia. Realizacja wybranych celów była możliwa dzięki przestudiowaniu literatury przedmiotu oraz przeprowadzeniu badania ankietowego. W pracy przedstawiono również case study polskiego startupu – jego produktem jest innowacyjne rozwiązanie, które można wykorzystać podczas zamawiania posiłków online dla pracowników. Oferowany produkt wpływa na jakość pracy użytkowników, ułatwiając im zamówienie i zaplanowanie posiłku w pracy. Oprócz oszczędności czasu potrzebnego na przygotowanie posiłku lub wyjście do restauracji, aby coś zjeść, przekłada się to na ich samopoczucie czy efektywność pracy. Badanie dostarczyło informacji o tym, jak zamawianie posiłków online jest postrzegane przez użytkowników aplikacji.</p> Wiesław Łukasiński, Angelika Nigbor-Drożdż Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/796 Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0000