Zeszyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn <p>"Zeszyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie" ukazują się od 1999 roku. Obecnie wydawane są jako kwartalnik. W czasopiśmie publikowane są artykuły naukowe z zakresu nauk o zarządzaniu i jakości oraz ekonomii i finansów. Zamierzeniem redakcji jest, aby Zeszyty Naukowe stały się forum dyskusyjnym, umożliwiającym prezentację wyników badań oraz oryginalnych koncepcji, wymianę poglądów i refleksji.</p> pl-PL <p>© Copyright by Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie. Artykuły są udostępniane na podstawie Creative Commons Attribution Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Licencja Międzynarodowa</p> <p><img src="/public/site/images/znmwse/CC-BY-NC-ND2.png"></p> <p>&nbsp;</p> redakcja@mwse.edu.pl (Karolina Chrabąszcz-Sarad) pawel.belzowski@mwse.edu.pl (Paweł Bełzowski) Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 OJS 3.1.2.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Inwestycje na rynku kryptowalut czy giełdzie towarowej. Co jest bardziej efektywne? https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/807 <p>Kryptowaluty stały się istotnym elementem globalnego systemu finansowego, a w ostatnich latach także częstym narzędziem inwestycyjnym. Celem opracowania jest sprawdzenie czy inwestycje w kryptowaluty są bardziej efektywne niż w towary na giełdach towarowych. Badanie przeprowadzono, bazując na dziennych notowaniach analizowanych instrumentów w latach 2011–2020. Poziom efektywności inwestycji oszacowano wskaźnikami Sharpe’a i Sortino. Wyniki badań pozwoliły na stwierdzenie, że średnio w całym badanym okresie, inwestycje w kryptowaluty były obarczone najwyższym ryzykiem, ale jednocześnie uzyskiwały najwyższe dzienne stopy zwrotu. Dzięki temu były one znacznie bardziej efektywnymi narzędziami inwestycyjnymi niż złoto, srebro i WTI. Przewaga kryptowalut mogła wynikać z długotrwałego utrzymywania się ultraniskich stóp procentowych i obniżenia atrakcyjności inwestycji w dłużne papiery wartościowe. Bitcoin i etherum, posiadające największe udziały w kapitalizacji rynku kryptowalut, okazały się najbardziej efektywnymi narzędziami inwestycyjnymi.</p> Sylwester Kozak, Seweryn Gajdek Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/807 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Wpływ pandemii koronawirusa na docelową stopę wypłaty dywidendy. Przykład Hydrotor SA https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/801 <p>Zaproponowany przez Lintnera (1956) model częściowych dopasowań pozwala zidentyfikować długoterminową politykę dywidendową spółki poprzez określenie docelowej stopy wypłaty dywidendy i szybkości dopasowania się do niej wypłat. I chociaż w ciągu ponad 60 lat model przeszedł różne modyfikacje i zmieniały się metody jego estymacji, to jest on nadal dobrym narzędziem analizy decyzji dywidendowych podejmowanych przez spółki. Celem artykułu jest pokazanie przydatności modelu Lintnera do analizy zmian polityki dywidendowej spółki w okresie zawirowań związanych z pandemią koronawirusa. Do ilustracji wybrano spółkę Hydrotor SA, która najdłużej na GPW w Warszawie nieprzerwanie wypłaca dywidendę. Przeprowadzone obliczenia pokazały, że sytuacja, która nastąpiła w 2020 roku, spowodowała zrewidowanie długoterminowej strategii dywidendowej spółki, której konsekwencją było obniżenie docelowej stopy wypłaty dywidendy i większe uzależnienie wypłat od bieżącej sytuacji (bieżących zysków netto) – wzrost szybkości dopasowania.</p> Mieczysław Kowerski, Marcin Sowa Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/801 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Pandemia COVID-19 a sytuacja makroekonomiczna Polski https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/809 <p>CCelem badawczym była ocena wpływu pandemii COVID-19 na sytuację makroekonomiczną w Polsce. W badaniach wykorzystano krytyczną analizę literatury naukowej oraz analizę danych statystycznych. W pierwszej części artykułu opisano kanały, którymi pandemia COVID-19 wpływa na gospodarkę. Druga część zawiera analizę zmian nastrojów przedsiębiorców i konsumentów z wykorzystaniem miesięcznych wahań wskaźników mierzących sytuację gospodarczą i zaufanie konsumentów, a następnie ocena sytuacji makroekonomicznej Polski w kontekście rozwijającej się pandemii COVID-19. Ocena ta została oparta na analizie danych kwartalnych dotyczących zmian PKB i jego składowych, sytuacji na rynku pracy oraz zmian wskaźników cen od I kwartału 2018 r. do II kwartału 2021 r. Wyniki badań pokazały, że pandemia COVID-19 oraz ograniczenia nałożone przez rząd spowodowały negatywne konsekwencje w polskiej gospodarce. Świadczą o tym gorsze nastroje wśród przedsiębiorców i konsumentów. W analizowanym okresie zaobserwowano również pogorszenie sytuacji makroekonomicznej Polski poprzez obniżenie tempa wzrostu gospodarczego, wyższej stopy bezrobocia i przyspieszenie procesów inflacyjnych.</p> Paulina Pukin-Sowul, Aleksandra Ostrowska Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/809 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Wpływ pandemii COVID-19 na sytuację finansową i funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/804 <p class="KKtekst10pwyjustowany">Recesja wywołana pandemią COVID-19 i lockdownem była głównym czynnikiem wpływającym na sytuację finansową jednostek samorządu terytorialnego w 2020 r. Epidemia postawiła przed jednostkami samorządu terytorialnego szereg wyzwań i&nbsp;spowodowała konieczność szybkiego dostosowania ich funkcjonowania do nowej rzeczywistości. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie w jaki sposób pandemia wpłynęła na jednostki samorządu terytorialnego (JST). Przedstawiono problemy wynikające z wprowadzanego i&nbsp;zmienianego w wyniku pandemii ustawodawstwa dotyczącego funkcjonowania JST, a także wpływ pandemii na ich sytuację finansową. Do oceny zmian sytuacji finansowej JST zastosowano metodę analizy porównawczej. Za podstawę analiz przyjęto wielkości dochodowe, wydatkowe oraz wynikowe za lata 2018-2020 oraz ich porównanie z planami. Głównym źródłem danych są wielkości zbiorcze dostępne na stronie www.mf.gov.pl, na które składają się zestawienia zbiorcze z wykonania budżetów JST po czterech kwartałach za lata 2018, 2019 i&nbsp;2020 uzupełnione w niektórych kwestiach odwołaniem do sprawozdań z wykonania budżetów Rb27s (dochody) i&nbsp;Rb28s (wydatki).</p> Katarzyna Kostyk-Siekierska Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/804 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Alianse wiedzy i ich wpływ na działalność innowacyjną przedsiębiorstwa https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/814 <p>Celem artykułu jest przedstawienie motywów zawierania aliansów między podmiotami oraz próba ukazania ich wpływu na innowacyjność i działalność innowacyjną przedsiębiorstwa. W pierwszej części artykułu zaprezentowano dyskusję na temat pojęć związanych z innowacyjnością i potencjałem innowacyjnym przedsiębiorstwa, jak również klasyfikację, cechy i cele współpracy w ramach aliansów strategicznych. W artykule przyjęto, iż potencjał innowacyjny przedsiębiorstwa to zespół cech społeczno-gospodarczych, kształtowanych w ramach rozwoju danego przedsiębiorstwa, stanowiących bazę dla jego działalności innowacyjnej. Silny wpływ na innowacyjność przedsiębiorstwa ma również jego otoczenie sektorowe, tj. klienci, konkurenci czy kooperanci oraz łączące ich relacje. Oceną zaś stopnia prowadzonej działalności innowacyjnej jest liczba wdrożonych innowacji, rodzaj innowacji czy uzyskane wartości z innowacji. W drugiej części artykułu przedstawiono wyniki analizy metodą case study. W zaprezentowanych przykładach przedsiębiorstw działalność innowacyjna jest wynikiem prowadzenia efektywnej współpracy z innymi podmiotami poprzez zawieranie aliansów łączenia sił lub aliansów wiedzy. Dzięki aliansom przedsiębiorstwa mają możliwość poszerzania własnego potencjału innowacyjnego, pozyskiwania wiedzy niezbędnej do tworzenia innowacji oraz budowania pozycji rynkowej.</p> Anna Karaś Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/814 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Przywództwo w firmie rodzinnej https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/806 <p>Celem artykułu jest przestawienie przywództwa w firmie z sektora MŚP ukazanego przez pryzmat sukcesji w firmie rodzinnej. Artykuł nawiązuje do książki pod redakcją Moniki Kosetery zatytułowana „Szef polski” i jest omówieniem kolejnego przypadku przywództwa. Artykuł składa się z pięciu części. Pierwsza zawiera przegląd literatury z zakresu przywództwa z naciskiem na rozróżnienie pojęć i ról zarządzającego i przywódcy. W drugiej części opisano metodologię, według której przeprowadzono badanie. Kolejna część – empiryczna, obejmuje opis zjawiska przywództwa w badanej firmie rodzinnej w kontekście trzech ról jakie pełni w zarządzanej organizacji, a mianowicie w roli: ogólnospołecznej, profesjonalnej i organizacyjnej. Czwarta część artykułu oparta o wywiad i analizę dokumentacji została całkowicie poświęcona roli przywódcy w badanej organizacji z uwzględnieniem nowych szans i zagrożeń powstałych w wyniku pandemii spowodowanej wirusem COVID-19. Ostatnią część stanowi podsumowanie rozważań i dyskusja.</p> Olga Kondzielnik Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/806 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Koszty jakości w strategii przedsiębiorstwa https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/794 <p>Zasadniczym celem pracy jest zdefiniowanie kosztów jakości (rozpoznanie kierunku postrzegania), określenie ich miejsca i roli w strategii przedsiębiorstwa produkcyjnego. Badania odniesiono do producentów części i podzespołów maszyn rolniczych przeznaczonych na pierwszy montaż. Osiągnięcie celu głównego wymagało sformułowania i zrealizowania celów cząstkowych, do których autorzy zaliczają: (1) udobitnienie znaczenia kosztów jakości z perspektywy nauk o zarządzaniu i jakości (warstwa teoretyczna); (2) nominowanie dezyderatów odnoszących się istotnie do treści i zakresu prowadzonych badań; (3) skompilowanie modelu badawczego w postaci arkusza oceny będącego wypadkową eksploracji piśmiennictwa oraz badania zrealizowanego wśród celowo dobranych ekspertów (warstwa teoretyczno-projektowa). Skonkretyzowane eksplikacje stały się substratem definiującym właściwy kierunek fundamentalnych prac badawczych (weryfikacja modelu badawczego); konkretyzacja dezyderatów kosztów jakości wśród producentów sektora maszyn rolniczych (samoocena).</p> Przemysław Niewiadomski, Bogdan Nogalski Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/794 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Transport miejski w koncepcji logistyki miasta a zrównoważony rozwój https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/813 <p>Odpowiednie zrównoważenie wszystkich czynników w gospodarce jest kluczowe do dalszego rozwoju, a także przyszłości społeczeństwa i warunków życia. Stąd istotne wydaje się odpowiednie gospodarowanie czynnikami, a także eksploatacją środowiska. Jednym z rozwiązań jest odpowiedzialne podejmowanie działań w zakresie logistyki miejskiej. Tylko odpowiednie zarządzanie w myśl zrównoważonego rozwoju może dać społeczeństwu dobre warunki życia w aglomeracji, a także dalszy rozwój gospodarce poprzez napływających inwestorów. W artykule podjęto tematykę zrównoważonego rozwoju w logistyce miejskiej w ujęciu przemieszczania ludzi. Celem artykułu jest analiza wykorzystania w aglomeracjach autobusów i aut osobowych pod kątem środka napędu (ekologiczne i tradycyjne formy transportu). Analiza została przeprowadzona w rozbiciu na poszczególne powiaty. Ograniczono ją do Polski, ze szczególnym uwzględnieniem województwa lubuskiego. Artykuł został oparty na analizie literatury przedmiotu oraz o danych statystycznych.</p> Katarzyna Huk, Natalia Bajda, Weronika Bednarek, Agata Górak Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/813 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Wybrane determinanty jakości funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/800 <p>Celem artykułu jest prezentacja wybranych praktyk zarządzania zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwach społecznych. W publikacji opisano sukces społecznego przedsiębiorcy, kontekstowe uwarunkowania osiągania sukcesu przedsiębiorstw społecznych oraz typologie czynników decydujących o sukcesie przedsiębiorstw społecznych. Zarządzanie zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwie społecznym jest procesem złożonym, względem którego ciągle brak jest wyczerpującej wiedzy i wypracowanych, w pełni sprawdzonych narzędzi. W opracowaniu dokonano charakterystyki specyfiki zarządzania przedsiębiorstwem społecznym. Uzupełnienia artykułu dokonuje opis zarządzania zasobami ludzkimi i praktyki zarządzania zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwach społecznych. Możliwości, które daje właściwe zarządzanie zasobami ludzkimi, stwarza warunki do skutecznego zarządzania przedsiębiorstwem przy wyznaczonej misji oraz określonych celach strategicznych firmy.&nbsp; Z całą pewnością można stwierdzić, że organizacje społeczne, które opracowują ambitne i wartościowe strategie oraz które podchodzą z należytą starannością do każdeg z elementów procesu zarządzania zasobami ludzkimi Ostatnią z poruszonych kwestii w tym artykule jest charakterystyka kompetencji przedsiębiorcy społecznego, gdzie znajomość kompetencji wymaganych do zarządzania przedsiębiorstwem społecznym jest atutem każdej organizacji.</p> Agnieszka Perzyńska, Katarzyna Wolak, Magdalena Zaraś Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/800 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000 Żegluga autonomiczna. Przyszłość marynarki? https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/820 <p>Artykuł definiuje funkcjonowanie żeglugi autonomicznej i analizuje istniejące ważne projekty mające na celu opracowanie i wdrożenie odpowiedniej technologii. Opisano problematykę rozwoju statków autonomicznych oraz scharakteryzowano najważniejsze wyzwania. Przedstawiono spektrum zastosowań i możliwości statków bezzałogowych w dziedzinie bezpieczeństwa. Obecnie duże nadzieje pokłada się w funkcjonowaniu statków bezzałogowych. Mają być nie tylko bardziej ekonomiczne, ale także przyczyniać się do ochrony środowiska. Opracowanie technologii pozwalającej na budowę statków i ich bezpieczną eksploatację to nie jedyne zadanie stojące przed entuzjastami żeglugi autonomicznej. Ważne jest również opracowanie i wdrożenie odpowiednich ram regulacyjnych, które pozwolą na legalną eksploatację takich statków</p> Wiesław Wasilewski, Katarzyna Wolak, Magdalena Zaraś Copyright (c) 2021 Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://zn.mwse.edu.pl/index.php/zn/article/view/820 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0000